میدانستید که مفصل مصنوعی لگن هم عمر محدودی دارد و پس از چند سال نیاز به تعویض پیدا میکند؟ جراحی تعویض مجدد مفصل لگن یکی از جراحی های تخصصی ارتوپدی است که زمانی انجام میشود که مفصل مصنوعی اولیه دچار سایش، شل شدگی یا عفونت شده باشد و این عمل برخلاف تعویض اولیه، پیچیدهتر است و نیاز به مهارت بالا و بررسی دقیق وضعیت استخوان و بافت های اطراف دارد، در این جراحی، پروتز قدیمی خارج و با مفصل جدید جایگزین میشود تا عملکرد طبیعی لگن و توان حرکتی بیمار بازگردد، اما چه عواملی باعث میشود مفصل لگن نیاز به تعویض مجدد داشته باشد؟
دلایل تعویض مجدد مفصل لگن
دلایل انجام جراحی تعویض مجدد مفصل لگن متنوع است و به مرور زمان یا بر اثر عوامل مکانیکی و التهابی ایجاد میشود، در ادامه مهم ترین دلایل را میخوانید:
شل شدن مفصل مصنوعی
این مشکل در اثر گذر زمان و استفاده مداوم از مفصل رخ میدهد و سایش استخوان اطراف یا عدم چسبندگی کامل بین استخوان و پروتز باعث حرکت آن در محل خود میشود، بیمار درد عمیق لگن، احساس ناپایداری یا صدای کلیک هنگام حرکت را تجربه میکند و در این حالت، با تعویض پروتز و ترمیم استخوان آسیب دیده، عملکرد مفصل بازگردانده میشود.
سایش یا تخریب اجزای مفصل
با گذشت سالها از جراحی اولیه، سطوح فلزی یا پلاستیکی مفصل به دلیل اصطکاک مداوم دچار سایش میشوند، ذرات ریز ناشی از این فرسودگی واکنش التهابی در بدن ایجاد کرده و منجر به تحلیل استخوان اطراف میشوند، این روند در نهایت موجب شل شدن یا تغییر شکل مفصل میشود و در چنین مواردی، تعویض کامل یا جزئی پروتز برای جلوگیری از آسیب بیشتر ضروری است.
عفونت مفصل مصنوعی
عفونت یکی از جدی ترین مشکلات پس از جراحی لگن است و باکتری ها در حین جراحی یا حتی سال ها بعد وارد بافت اطراف پروتز میشوند.،علائم شامل درد شدید، تب، ورم و خروج ترشح از زخم جراحی است و در این شرایط، ابتدا پروتز عفونی برداشته و درمان آنتی بیوتیکی انجام میشود و پس از کنترل کامل عفونت، پروتز جدید در جراحی دوم جایگزین میگردد.
شکستگی اطراف پروتز
اگر استخوان اطراف مفصل مصنوعی در اثر زمین خوردن یا پوکی استخوان دچار شکستگی شود، پایداری پروتز از بین میرود و این شکستگی ها نیاز به جراحی مجدد برای ترمیم استخوان و تعویض پروتز دارند، بسته به محل و شدت شکستگی از پیچ، پلاک یا پروتزهای بلندتر برای تثبیت استفاده میشود تا عملکرد حرکتی بیمار بازیابی گردد.
دررفتگی یا جابجایی مفصل
دررفتگی مفصل لگن پس از جراحی اولیه، به علت ضعف عضلات، قرارگیری نادرست اجزای پروتز یا حرکات اشتباه رخ میدهد و بیمار احساس درد ناگهانی، ناتوانی در راه رفتن و تغییر شکل لگن دارد، اگر دررفتگی چند بار تکرار شود، لازم است مفصل با نوعی پایدارتر جایگزین شود تا خطر جابجایی کاهش یابد.
واکنش آلرژیک یا التهابی به مواد پروتز
در برخی بیماران، بدن نسبت به فلزات مانند نیکل یا کروم موجود در مفصل مصنوعی واکنش آلرژیک نشان میدهد و این واکنش باعث التهاب مزمن، درد و سفتی مفصل میشود، در چنین شرایطی، پزشک پروتز را با نوعی ساخته شده از مواد هیپوالرژنیک مانند سرامیک یا تیتانیوم خالص تعویض میکند تا از واکنش مجدد جلوگیری شود و عملکرد طبیعی مفصل بازگردد.
فیلم واقعی تعویض مجدد مفصل لگن
عمل مجدد تعویض مفصل لگن
چه زمانی به جراحی تعویض مجدد مفصل لگن نیاز است؟
مفصل های مصنوعی که در جراحی تعویض مفصل ران استفاده میشوند، طول عمر محدودی دارند و بین 10 تا 20 سال کارایی دارند، بعد مدتی به علت سایش مفصل مصنوعی به مرور زمان مفصل کارایی خود را از دست داده و ایجاد درد و ناراحتی می کند، عواملی نظیر استفاده مداوم، آسیب یا عفونت نیاز به جراحی مجدد را ایجاد میکنند و در صورتی که مفصل مصنوعی دچار مشکل شود، علائم زیر را تجربه کنید:
- درد و ناراحتی در ناحیه لگن.
- کاهش توانایی استفاده از مفصل.
- عفونت یا ضعف در عضلات و استخوان های اطراف مفصل.
جراحی اصلاح مفصل ران به کاهش این مشکلات و بازگشت عملکرد طبیعی مفصل کمک میکند، مقاله آرتروسکوپی لگن را بخوانید.
آمادگی های قبل از جراحی تعویض مجدد مفصل لگن
برای آماده شدن جهت این جراحی، مراحل زیر توصیه میشود:
- حدود یک ماه قبل از جراحی با پزشک خود ملاقات کنید تا معاینه فیزیکی انجام شده و تاریخچه پزشکی شما بررسی شود و آزمایش های لازم نظیر آزمایش خون، ادرار، عکس برداری با اشعه ایکس و الکتروکاردیوگرام انجام میشوند.
- قطع یا تعدیل داروهای رقیق کننده خون و مکملها با نظر پزشک.
- خانه خود را برای دوره بهبودی آماده کنید و خطرات زمین خوردن مانند فرش های شل و سیمهای برق را حذف کنید، وسایل مورد نیاز را در سطح دسترس قرار دهید و در صورت امکان از یک طبقه اصلی برای استراحت استفاده کنید.
- درمان هرگونه عفونت فعال در بدن قبل از جراحی.
- تغذیه مناسب، مصرف پروتئین کافی و پرهیز از سیگار و الکل.
- آشنایی با روند جراحی، مراقبت ها و تمرین های فیزیوتراپی پس از عمل.
جراحی تعویض مجدد مفصل لگن چگونه انجام میشود؟
جراحی تعویض مجدد مفصل لگن یک عمل پیچیده تر از تعویض اولیه است و شامل مراحل زیر میشود:
بیهوشی
قبل از جراحی، بیمار تحت بیهوشی عمومی یا نخاعی قرار میگیرد تا هیچ دردی احساس نکند و شرایط جراحی امن باشد، ناحیه لگن ضدعفونی میشود تا خطر عفونت به حداقل برسد و همچنین تیم جراحی وضعیت بیمار را از نظر فشار خون، ضربان قلب و اکسیژن بررسی میکند تا حین عمل مشکلی ایجاد نشود و ایمنی کامل حفظ گردد.
برش و دسترسی به مفصل
جراح با ایجاد برش در ناحیه لگن به پروتز قدیمی و استخوان اطراف دسترسی پیدا میکند و این مرحله بسیار حساس است زیرا باید بافت های سالم مانند عضلات، عروق و اعصاب کمترین آسیب را ببینند، انتخاب مسیر درست برش و دقت در کنار بافت ها اهمیت زیادی دارد تا دوران بهبودی راحتتر و خونریزی کمتر شود.
برداشتن پروتز قدیمی
در این مرحله، پروتز قبلی با احتیاط و دقت کامل از استخوان خارج میشود و در صورتی که استخوان اطراف تحلیل رفته یا آسیب دیده باشد، نیاز به استفاده از ابزارهای تثبیت کننده، پیچ، پلاک یا پیوند استخوان است تا پایه مناسبی برای پروتز جدید فراهم شود و این مرحله کلید موفقیت جراحی است و دقت بالای جراح ضروری است.
آماده سازی استخوان برای پروتز جدید
سطح استخوان با ابزارهای مخصوص صاف و آماده میشود تا پروتز جدید به درستی جایگذاری شود و در صورت تحلیل استخوان یا کمبود استخوان، پزشک از پیوند استخوان یا تقویت کنندههای فلزی استفاده میکند تا ثبات مفصل حفظ شود و پروتز به درستی عمل کند، آماده سازی دقیق استخوان مانع لق شدن یا دررفتگی پروتز میشود.
جایگذاری پروتز جدید
پروتز جدید با دقت در جای مناسب قرار میگیرد و با روش های مکانیکی یا سیمان مخصوص به استخوان متصل میشود و این مرحله نیازمند دقت بالا است تا محور مفصل، طول پا و حرکت طبیعی لگن بازگردد، تثبیت صحیح پروتز، کاهش درد و بازگشت عملکرد طبیعی لگن را تضمین میکند.
بخیه زدن و پانسمان
پس از اطمینان از پایداری و عملکرد صحیح پروتز، بافت های نرم و عضلات لایه به لایه بخیه زده میشوند و زخم جراحی با پانسمان مناسب پوشانده میشود تا از عفونت جلوگیری شده و ترمیم سریعتر انجام شود، در این مرحله، مراقبت های پس از عمل تعویض مفصل لگن و پایش علائم حیاتی بیمار اهمیت بالایی دارد.
مزایای جراحی تعویض مجدد مفصل لگن
مزایای جراحی تعویض مجدد مفصل لگن شامل بازگرداندن عملکرد طبیعی لگن است و مهم ترین مزایا عبارتند از:
- تعویض مفصل لگن با پروتز جدید، درد را به طور قابل توجهی کاهش میدهد.
- پس از جراحی، بیمار حرکات طبیعی لگن و پاها را بهتر انجام میدهد و فعالیت های روزمره مانند راه رفتن، نشستن و بالا رفتن از پله را راحتتر انجام دهد.
- پروتز شل شده یا تحلیل رفته استخوان و بافت های اطراف را تخریب میکند و جراحی مجدد مانع آسیب بیشتر و تحلیل استخوان میشود.
- کاهش درد و افزایش تحرک، به بیمار امکان میدهد فعالیت های روزمره و ورزش های سبک را انجام دهد و استقلال خود را حفظ کند.
- با جایگزینی پروتز آسیب دیده، خطر دررفتگی مکرر، شکستگی یا عفونت مزمن کاهش مییابد و طول عمر مفصل افزایش پیدا میکند.
بهترین جراح تعویض مجدد مفصل لگن در بابل
انتخاب بهترین ارتوپد و جراح برای درمان مشکلات مربوط به مفصل لگن اهمیت بسیار زیادی دارد و در شهر بابل، دکتر حسین ادهمی به عنوان یکی از برجسته ترین متخصصان ارتوپدی و جراحی مفاصل شناخته میشود.
معرفی دکتر حسین ادهمی
دکتر حسین ادهمی متخصص ارتوپدی با فوق تخصص در جراحی مفاصل لگن، زانو و شانه است وی با سالها تجربه در زمینه جراحی های پیچیده و موفقیت های فراوان، به یکی از معتبرترین پزشکان ارتوپدی در شمال کشور تبدیل شده است و مطب ایشان در مازندران، بابل، میدان کشوری، خیابان شهید قاسمی، روبروی بیمارستان بهشتی، ساختمان پزشکی آرام واقع شده است.
سوالات متداول درباره جراحی تعویض مجدد مفصل لگن
مدت زمان عمل بستگی به پیچیدگی جراحی و وضعیت بیمار دارد و این جراحی بین 2 تا 4 ساعت زمان میبرد.
دوره نقاهت چندین ماه طول میکشد و بیمار باید با فیزیوتراپی، تمرینات تقویتی و رعایت توصیه های پزشک به بازگشت عملکرد مفصل کمک کند.
مانند هر عمل جراحی دیگر، این جراحی نیز خطراتی مانند عفونت، لخته شدن خون، آسیب به عصب یا عروق، یا شل شدن مجدد مفصل دارد و انتخاب یک جراح متخصص این خطرات را کاهش میدهد.
هزینه این جراحی بسته به نوع بیمارستان، تجهیزات مورد استفاده و دستمزد جراح متفاوت است و همچنین پوشش بیمه بخش قابل توجهی از هزینه را کاهش میدهد.
در بیشتر موارد، این جراحی نتایج خوبی به همراه دارد و به بهبود کیفیت زندگی بیمار کمک میکند. موفقیت جراحی بستگی به مهارت جراح، وضعیت عمومی بیمار و رعایت مراقبتهای پس از عمل دارد.
در نهایت…
جراحی تعویض مجدد مفصل لگن یک روش موثر برای رفع مشکلات مربوط به مفصل های مصنوعی است که به دلایل مختلفی مانند سایش، عفونت یا آسیب دیدگی رخ میدهد و با مشورت با پزشک و آماده سازی مناسب، این جراحی را با موفقیت پشت سر گذاشته و به فعالیت های روزمره خود بازگردید.