آرتروسکوپی زانو یکی از روش های پیشرفته و کمتهاجمی در جراحی ارتوپدی است که برای تشخیص و درمان مشکلات داخل مفصل زانو بهکار میرود، در این روش، جراح با استفاده از یک دوربین بسیار ظریف و ابزارهای کوچک، بدون نیاز به باز کردن کامل مفصل، نواحی آسیب دیده را مشاهده و درمان میکند، این تکنیک باعث کاهش درد، کوتاه شدن دوران نقاهت و بهبود سریعتر عملکرد زانو میشود، آیا میدانید چه مشکلاتی باعث میشود پزشکان این روش را پیشنهاد کنند؟ و چه مراقبتهایی بعد از آرتروسکوپی لازم است تا نتیجه بهتری بگیرید؟
آرتروسکوپی زانو چیست؟
آرتروسکوپی زانو شامل استفاده از یک دوربین کوچک به نام آرتروسکوپ است که از طریق یک برش کوچک به مفصل زانو وارد می شود، آرتروسکوپ تصاویر را به مانیتور می فرستد و به جراح این امکان را می دهد که داخل زانو را با جزئیات زیاد بررسی کند و در صورت نیاز به هر گونه اقدامات اصلاحی، برش های کوچک اضافی برای قرار دادن ابزار جراحی ایجاد می شود.
مزایای آرتروسکوپی زانو
- برخلاف جراحی باز سنتی، آرتروسکوپی زانو فقط به برش های کوچک نیاز دارد که منجر به آسیب کمتر بافتی می شود و غیرتهاجمی است.
- بیماران معمولاً دوره نقاهت سریعتری را در مقایسه با جراحی باز تجربه می کنند.
- برش های کوچکتر خطر عفونت و سایر عوارض را کاهش می دهد.
- نمای دقیق ارائه شده توسط آرتروسکوپ امکان تشخیص و درمان دقیق مشکلات زانو را فراهم می کند.
- بیماران اغلب درد کمتر پس از عمل و کمترین جای زخم را گزارش می کنند.
کاربرد آرتروسکوپی زانو
آرتروسکوپی زانو برای تشخیص و درمان انواع بیماری ها از جمله بیماری های زیر کاربرد دارد:
- پارگی منیسک زانو و ترمیم یا برداشتن غضروف آسیب دیده منیسک.
- بازسازی ACL یا بازسازی رباط متقاطع قدامی پاره شده
- سندرم پلیکا یا همان برداشتن بافت ملتهب سینوویال.
- برداشتن قطعات سست استخوان یا غضروف.
- مسائل کشکک، اصلاح مشکلات مربوط به کاسه زانو.
- سینوویت و برداشتن پوشش ملتهب مفصل.
- ترمیم غضروف آسیب دیده.
- جراحی بازسازی رباط صلیبی قدامی
بیشتر بخوانید: تعویض مفصل زانو
آمادگی قبل از آرتروسکوپی زانو
آمادگیهای قبل از آرتروسکوپی زانو بسیار مهم هستند و نقش زیادی در ایمنی بیمار و موفقیت عمل دارند، این آمادگیها شامل موارد زیر است:
- پزشک قبل از عمل، شرح حال دقیق و معاینات بالینی انجام میدهد و در صورت نیاز، آزمایشهای خون، نوار قلب و عکسبرداری یا MRI برای بررسی دقیق وضعیت زانو درخواست میشود.
- اگر بیمار داروهایی مثل رقیق کنندههای خون، آسپرین یا داروهای ضدالتهاب مصرف میکند، باید پزشک را مطلع کند تا مصرف برخی از این داروها قبل از عمل قطع یا تعدیل شود.
- بیمار معمولا از شب قبل از عمل نباید چیزی بخورد یا بنوشد حداقل ۸ ساعت ناشتا بودن تا از بروز مشکلات حین بیهوشی جلوگیری شود.
- کنترل بیماریهای زمینهای مثل دیابت، فشار خون یا مشکلات قلبی پیش از عمل اهمیت زیادی دارد.
- بیمار باید برای بازگشت به خانه پس از عمل، همراه داشته باشد و برنامهریزی لازم برای مراقبت در روزهای اول انجام شده باشد.
آرتروسکوپی زانو چگونه انجام می شود؟
در ادامه شما را با تمام مراحل این جراحی آشنا می کنیم:
آمادهسازی بیمار
پیش از عمل، بیمار تحت معاینات کامل قرار میگیرد و آزمایش های لازم مانند آزمایش خون، تصویربرداری انجام میشود و سپس ناحیه زانو ضدعفونی شده و بیمار بیهوشی عمومی یا بیحسی نخاعی دریافت میکند.
ایجاد برشهای کوچک
جراح چند برش کوچک حدود 6 تا 7 میلی متر در اطراف زانو ایجاد میکند تا آرتروسکوپ (دوربین بسیار ظریف) و ابزارهای جراحی وارد شوند.
بررسی داخل مفصل
آرتروسکوپ به داخل مفصل فرستاده شده و تصاویر واضح و بزرگ شده از ساختارهای داخلی زانو به مانیتور منتقل میشود، جراح بر اساس این تصاویر وضعیت منیسک، غضروف، رباطها و سایر بخشها را بررسی میکند.
معاینه و ترمیم
جراح با استفاده از ابزارهای مخصوص، آسیبها را ترمیم یا بافتهای آسیب دیده را برداشته و مشکلات را برطرف میکند؛ مثلا بخیه یا برداشتن منیسک، ترمیم رباط یا برداشتن اجسام آزاد.
شست و شوی مفصل
پس از انجام اصلاحات، مفصل زانو شست و شو داده میشود تا خون و ذرات باقیمانده خارج شوند.
بستن برش ها
بعد از عمل، برش ها با بخیه یا نوار استری بسته شده و زانو بانداژ می شود.
بهبودی و طول دوره نقاهت پس از آرتروسکوپی زانو
دوره نقاهت بسته بیمار و وسعت عمل یک تا دوهفته طول می کشد.
- استراحت دادن به زانو و استفاده از یخ می تواند به کاهش تورم و درد کمک کند.
- بالا نگه داشتن زانو به کاهش تورم کمک می کند.
- ممکن است مسکن ها و داروهای ضد التهاب تجویز شوند.
- یک برنامه فیزیوتراپی ساختاریافته برای بازیابی قدرت و تحرک بسیار مهم است و تمرینات معمولا بر بهبود دامنه حرکتی، تقویت عضلات اطراف زانو و بازیابی راه رفتن طبیعی تمرکز دارند.
- معمولا به بیماران توصیه می شود که به تدریج سطح فعالیت خود را با پیروی از راهنمایی های ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی افزایش دهند.
- قرار ملاقات های پیگیری منظم برای نظارت بر بهبود و پیشرفت ضروری است.
خطرات و عوارض آرتروسکوپی زانو
در حالی که آرتروسکوپی زانو به طور کلی بی خطر است، مانند هر روش جراحی، خطراتی را به همراه دارد. عوارض بالقوه عبارتند از:
- اگرچه نباید اتفاق بیفتد، اما عفونت می تواند در محل برش یا داخل مفصل رخ دهد.
- خطر ایجاد لخته خون در وریدهای پا وجود دارد.
- برخی از بیماران ممکن است دچار سفتی یا مشکل در بازیابی دامنه کامل حرکت شوند.
- آسیب به اعصاب یا رگ های خونی غیرمعمول اما ممکن است.
- واکنش به بیهوشی، اگرچه نادر است، ممکن است رخ دهد.
با انتخاب یک جراح خوب و انجام مراقبت های بعد آرتروسکوپی می توانید از عوارض بعد عمل پیشگیری کنید.
چه زمانی باید آرتروسکوپی زانو را انجام دهید؟
آرتروسکوپی زانو زمانی در نظر گرفته میشود که درمانهای غیرجراحی مانند استراحت، فیزیوتراپی و داروها نتوانستهاند درد یا اختلال عملکرد زانو را کاهش دهند و مشورت با جراح ارتوپد برای تعیین اینکه آیا آرتروسکوپی زانو بر اساس شرایط خاص و عوامل سلامت فردی گزینه مناسبی است یا خیر، مهم است.
سؤالات متداول آرتروسکوپی زانو
بسته به روش خاص و توصیههای جراح، ممکن است برای مدت کوتاهی پس از جراحی نیاز به استفاده از عصا یا زانوبند داشته باشید، این به محافظت از زانو کمک می کند و به روند بهبودی کمک می کند.
بله، آرتروسکوپی زانو اغلب به عنوان یک روش سرپایی انجام می شود، به این معنی که می توانید همان روز به خانه بروید، با این حال، در برخی موارد، ممکن است یک شب اقامت در بیمارستان برای مشاهده لازم باشد.
زمان بازگشت به کار بستگی به نوع کار و وسعت جراحی دارد، برای کارهای روی میز، ممکن است ظرف یک یا دو هفته برگردید و برای مشاغلی که از نظر فیزیکی پرمشقت هستند، ممکن است چندین هفته یا حتی چند ماه طول بکشد.
آرتروسکوپی زانو به طور کلی در تشخیص و درمان طیف وسیعی از مشکلات زانو بسیار موثر است، اکثر بیماران پس از جراحی تسکین درد قابل توجه و بهبود عملکرد زانو را تجربه می کنند، با این حال، نتیجه به شرایط خاص تحت درمان و پایبندی بیمار به مراقبت و توانبخشی پس از عمل نیز بستگی دارد.
در نهایت…
آرتروسکوپی زانو یک راه حل کم تهاجمی با مزایای بی شمار نسبت به جراحی سنتی ارائه می دهد و توانایی آن در تشخیص دقیق و درمان شرایط با حداقل خطر و زمان بهبودی سریع تر، آن را به انتخابی ارجح هم برای بیماران و هم برای جراحان تبدیل می کند، اگر مشکلات مداوم زانو را تجربه می کنید، با یک متخصص ارتوپد مشورت کنید تا بررسی کنید که آیا آرتروسکوپی زانو می تواند پاسخی برای مشکلات زانو شما باشد یا خیر.