پارگی تاندون شانه یکی از مشکلات شایع در میان افرادی است که فعالیتهای فیزیکی سنگین انجام میدهند یا در معرض آسیبهای ورزشی قرار دارند. شانهها به دلیل دامنه حرکت وسیع و تحمل فشار زیاد، ممکن است دچار مشکلات مختلفی شوند که یکی از آنها پارگی تاندون است. در این مقاله به بررسی پارگی تاندون شانه ، علائم، علتها و انواع آن می پردازیم.
پارگی تاندون شانه چیست؟
تاندونها بافتهای محکمی هستند که عضلات را به استخوان متصل میکنند. در شانه، تاندونهای متعددی وجود دارد که مهمترین آنها، تاندونهای کلاهک چرخاننده (Rotator Cuff) هستند. این تاندونها وظیفه حرکت دادن و پایداری شانه را بر عهده دارند. پارگی تاندون شانه میتواند جزئی یا کامل باشد و باعث درد شدید، ضعف، و محدودیت در حرکت شود.
بیشتر بخوانید: عمل پارگی تاندون شانه
علائم پارگی تاندون شانه
علائم و نشانههای پارگی تاندون شانه ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- درد شدید در منطقه شانه که ممکن است تا بازو و گردن گسترش یابد. مقاله درد شانه را بخوانید.
- ضعف عضلانی در بازوی تحتانی.
- محدودیت در حرکت و انعطافپذیری شانه.
- شنیدن صدای تق یا شکستن در هنگام آسیب.
در صورت بروز شک یا تشخیص پارگی تاندون شانه، مهم است به یک پزشک متخصص ارتوپدی مراجعه کنید. پزشک با استفاده از معاینه فیزیکی، تاریخچه بیماری و ممکن است با استفاده از تستهای تصویربرداری، تشخیص دقیق و میزان آسیب را تعیین خواهد کرد. مقاله درمان بورسیت شانه را بخوانید.
فیلم عمل پارگی تاندون شانه
علت پارگی تاندون شانه
پارگی تاندون شانه میتواند به دلایل مختلفی رخ دهد. برخی از اصلیترین علل پارگی تاندون شانه عبارتند از:
آسیب مستقیم: ضربه یا آسیب مستقیم به منطقه شانه میتواند منجر به پارگی تاندون شود. این نوع آسیب معمولاً در تصادفات، ورزشهای خطرناک یا ضربههای ناگهانی و شدید رخ میدهد.
فشار و تنش مکرر: ممکن است استفاده بیش از حد از عضلات شانه و تکراری کردن حرکاتی مانند بالا بردن اشیا سنگین، ورزشهای خاصی مانند بدمینتون، والیبال و تنیس، یا فعالیتهای حرفهای مانند پرتاب دیسک باعث تنش و ضعف تاندونهای شانه شود و در نتیجه به پارگی تاندون منجر شود.
پیری و سالمندی: با پیر شدن، تاندونها ممکن است ضعیفتر شوند و در معرض خطر پارگی قرار بگیرند. عملکرد تاندونها در سالمندان نیز کاهش مییابد و این میتواند باعث آسیب و پارگی تاندون شانه شود.
بیماریهای التهابی: برخی بیماریهای التهابی مانند التهاب تاندونها (تاندونیت) و آرتروز مفصل شانه میتوانند سبب ضعف و پارگی تاندونها شوند.
ترمیم ناصحیح: در صورتی که تاندون شانه به درستی ترمیم نشود و پرداختن به فعالیتهای فیزیکی یا ورزشی زودرس باشد، ممکن است بازگشت آسیب و پارگی تاندون رخ دهد.
مهم است بدانید که این تنها برخی از علل معمول پارگی تاندون شانه هستند و در هر مورد خاص، تشخیص دقیق و علتشناسی توسط یک پزشک متخصص مهم است.
انواع پارگی تاندون شانه
انواع پارگی تاندون شانه به طور کلی به دو دسته اصلی تقسیم میشود: پارگی جزئی و پارگی کامل.
- پارگی جزئی (Partial Tear):
در این نوع از پارگی، تاندون به طور کامل پاره نمیشود و فقط بخشی از آن آسیب میبیند. این حالت معمولاً باعث درد و ضعف در شانه میشود، اما تاندون هنوز به استخوان متصل است و برخی از عملکردهای خود را حفظ میکند. - پارگی کامل (Full-Thickness Tear یا Complete Tear):
در این نوع پارگی، تاندون به طور کامل از استخوان جدا میشود و عملکرد آن به طور کامل از بین میرود. این حالت ممکن است منجر به ناتوانی در بلند کردن یا حرکت دادن بازو شود. پارگی کامل نیازمند درمانهای جدیتری مثل جراحی تاندون شانه است.
علاوه بر این، پارگی تاندون شانه ممکن است به دو نوع حاد و مزمن تقسیم شود:
- پارگی حاد (Acute Tear):
این نوع پارگی معمولاً به دلیل یک آسیب ناگهانی مانند سقوط یا بلند کردن وزنه سنگین ایجاد میشود. - پارگی مزمن (Chronic Tear):
پارگی مزمن به دلیل فرسایش تدریجی تاندون در طول زمان و بر اثر فعالیتهای تکراری یا استفاده نادرست از شانه رخ میدهد. افراد مسنتر یا افرادی که شانه خود را برای مدت طولانی تحت فشار قرار دادهاند، بیشتر در معرض این نوع پارگی هستند.
این تقسیمبندیها به پزشکان کمک میکنند تا بهترین روش درمان پارگی تاندون شانه را بر اساس شدت و نوع پارگی در نظر بگیرند.
چگونگی تشخیص پارگی تاندون شانه
تشخیص پارگی تاندون شانه معمولاً توسط یک پزشک متخصص ارتوپدی صورت میگیرد. پزشک در ارزیابی شما از روشهای مختلف استفاده میکند تا تشخیص دقیق را برای شما قائل شود. در زیر، روشهایی که ممکن است در تشخیص پارگی تاندون شانه استفاده شوند را بررسی میکنیم:
معاینه فیزیکی: پزشک ممکن است با انجام معاینه فیزیکی دقیق، منطقه شانه را بررسی کند. او ممکن است فشار و تحریک مستقیم روی تاندونها را انجام دهد تا علائم درد و ضعف را بررسی کند. همچنین، با بررسی محدودیت حرکت شانه و انعطافپذیری آن، میزان آسیب و پارگی تاندون را تشخیص دهد.
تاریخچه بیماری: پزشک ممکن است سوالاتی در مورد تاریخچه بیماری و علائم از شما بپرسد. اطلاعات در مورد زمان بروز علائم، قدرت و اندازه محدودیت حرکت شانه، فعالیتهایی که ممکن است باعث آسیب شده باشند و هرگونه عوامل مرتبط دیگر میتواند پزشک را در تشخیص پارگی تاندون شانه کمک کند.
تستهای تصویربرداری: برای تشخیص دقیقتر و بررسی میزان آسیب و پارگی تاندون شانه، ممکن است پزشک تستهای تصویربرداری مانند ارتعاش مغناطیسی (MRI) استفاده کند. MRI تصاویر دقیقی از بافتهای نرم مانند تاندونها و عضلات را فراهم میکند و میتواند پارگی تاندون را نشان دهد.
با توجه به شدت و نوع آسیب، پزشک ممکن است از سایر روشهای تشخیصی مانند سونوگرافی (از جمله سونوگرافی با راهنمایی موج کشنده) یا رادیوگرافی نیز استفاده کند.
سوالات متداول پارگی تاندون شانه
علائم معمول پارگی تاندون شانه شامل درد شدید در منطقه شانه، ضعف عضلات شانه، محدودیت حرکت شانه، صداهای غیر طبیعی مانند شکستن یا خراشیدن در هنگام حرکت شانه و تورم است. در صورت تجربه هر یک از این علائم، مراجعه به پزشک متخصص توصیه میشود.
بسته به شدت آسیب، پارگی تاندون شانه ممکن است بهبود پذیر باشد. بازسازی و بهبود کامل تاندون ممکن است زمان بر باشد و نیاز به ترکیبی از استراحت، فیزیوتراپی، تمرینات تقویتی و در صورت لزوم، روشهای درمانی دیگر داشته باشد.
در برخی موارد برای درمان و ترمیم پارگی تاندون شانه، انجام عمل جراحی لازم است، به ویژه در صورت پارگی کامل تاندون یا در صورتی که روشهای غیر جراحی نتایج مطلوب را به دنبال نداشته باشند. تصمیم نهایی برای عمل جراحی توسط پزشک متخصص بر اساس شدت و نوع آسیب و وضعیت بیمار گرفته میشود.
مدت زمان لازم برای بهبود پارگی تاندون شانه بستگی به شدت آسیب، نوع درمان انتخابی و واکنش بدن فرد دارد. در برخی موارد ساده، بهبود در عرض چند هفته ممکن است رخ دهد، اما در موارد پیچیدهتر، ممکن است تا چند ماه یا بیشتر طول بکشد.
فیزیوتراپی میتواند در بهبود پارگی تاندون شانه نقش مهمی ایفا کند. که شامل تمرینات تقویتی، تمرینات انعطافپذری، تمرینات کششی، ماساژ و استفاده از روشهای درمانی مانند برودت و گرمای موضعی است. فیزیوتراپی میتواند به تقویت عضلات، افزایش انعطافپذیری و بهبود عملکرد شانه کمک کند. همچنین، فیزیوتراپی ممکن است به کاهش درد و التهاب در منطقه آسیب دیده کمک کند.
گرما برای تسکین درد پارگی تاندون شانه میتواند، موثر باشد. گرما جریان خون در ناحیه شانه را افزایش داده و بهبودی را تسریع میکند. گرما همچنین گرفتگیهای عضلانی را برطرف میکند.
نتیجه گیری
پارگی تاندون شانه میتواند باعث درد شدید، ضعف عضلات، محدودیت حرکت، تورم و صداهای غیرطبیعی در شانه شود. در صورت مشاهده هر یک از این علائم، مراجعه به پزشک متخصص توصیه میشود. درمان پارگی تاندون شانه شامل استراحت، فیزیوتراپی، تمرینات تقویتی و در صورت لزوم، عمل جراحی است. زمان بهبود و نیاز به عمل درمانی بستگی به شدت آسیب و وضعیت بیمار دارد. همچنین، فیزیوتراپی میتواند در بهبود پارگی تاندون شانه نقش مهمی ایفا کند. توصیه میشود با پزشک متخصص مشورت کنید تا برنامه درمانی مناسب برای شما تعیین شود.