بعد از عمل تعویض مفصل شانه، خوابیدن به ظاهر ساده ترین فعالیت روزمره به بزرگ ترین چالش تبدیل میشود؛ چگونه باید دردی که با هر حرکت شانه تشدید میشود، کنترل کرد و در عین حال استراحت کافی داشت؟ رعایت وضعیت های صحیح خواب، استفاده از بالشت های مخصوص و اجتناب از فشار مستقیم روی شانه عمل شده، نقش مهمی در کاهش درد و تسریع روند بهبود دارند و آگاهی از بهترین حالت های خواب پس از جراحی، به بیماران امکان میدهد شب ها را راحتتر سپری کنند و روند توان بخشی را با موفقیت پیش ببرند.
روش های صحیح خوابیدن بعد از تعویض مفصل شانه
بعد از تعویض مفصل شانه، رعایت روش های صحیح خوابیدن اهمیت زیادی دارد تا از درد، تورم و آسیب به مفصل تازه عمل شده جلوگیری شود و روند بهبود سریعتر شود و مهم ترین نکات عبارتند از:
خوابیدن به پشت
در این وضعیت شانه عمل شده با بالشت های نرم کمی بالاتر از سطح بدن قرار میگیرد تا فشار روی مفصل کاهش یابد و تورم کمتر شود و دست عمل شده را میتوان با یک بالشت کوچک یا بالش حمایتی کنار بدن ثابت نگه داشت تا حرکت ناخواسته شانه محدپد شود و درد هنگام شب کاهش یابد، این روش به محافظت از مفصل تازه عمل شده و بهبود راحتتر کمک میکند.
خوابیدن به پهلو
اگر بیمار ترجیح میدهد به پهلو بخوابد، شانه عمل شده باید رو به بالا باشد و فاصله بین شانه و تخت با یک بالش پر شود تا فشار مستقیم روی مفصل وارد نشود، دست عمل شده نیز باید روی بالش قرار گیرد تا وزن بدن روی شانه منتقل نشود و این حالت به کاهش درد و جلوگیری از آسیب به مفصل کمک میکند و باعث میشود بیمار شب راحتتر استراحت کند، البته استفاده طولانی بدون حمایت مناسب توصیه نمیشود.
استفاده از آویز یا اسلینگ در طول شب
بسیاری از بیماران پس از تعویض مفصل شانه، نیاز دارند شانه را در آویز یا اسلینگ نگه دارند، این وسیله حرکت ناخواسته شانه را محدود میکند، فشار روی مفصل تازه عمل شده را کاهش میدهد و به کاهش درد و تورم کمک میکند و استفاده از اسلینگ در طول شب، به خصوص در هفته های اول پس از جراحی، مانع جابه جایی ناگهانی شانه و آسیب به بافت های اطراف میشود و امنیت بیمار در هنگام خواب را افزایش میدهد.
بالا بردن شانه با بالش
قرار دادن شانه عمل شده کمی بالاتر از سطح بدن با کمک بالش، به کاهش تورم و درد شبانه کمک قابل توجهی میکند و این کار جریان خون را بهبود میبخشد و مایعات تجمع یافته در مفصل را کاهش میدهد، همچنین باعث میشود فشار ناشی از وزن بدن روی شانه کاهش یابد و حرکات ناخواسته شبانه کمتر آسیب زننده باشند و توصیه میشود بالشت حمایتی در زیر بازو و شانه عمل شده قرار گیرد تا وضعیت کاملا ثابت و امن باقی بماند.
اجتناب از خوابیدن روی شانه عمل شده
هرگونه فشار مستقیم روی شانه عمل شده درد، تورم و حتی آسیب به مفصل تازه تعویض شده ایجاد میکند، حتی هنگام خوابیدن به پهلو نیز شانه عمل شده نباید با تخت تماس مستقیم داشته باشد و استفاده از بالش یا حوله برای فاصله دادن شانه از سطح تخت ضروری است، رعایت این نکته، به بیماران کمک میکند شب را بدون درد سپری کنند و روند توان بخشی به صورت بهینه پیش رود.
نحوه قرارگیری شانه در حین خواب بعد از عمل شانه
هنگام خواب، شانه عمل شده و دست باید در وضعیت مناسب و حمایتی قرار گیرند تا از فشار و ناراحتی جلوگیری شود و بهترین وضعیت به شرح زیر است:
- بهتر است بازوی آسیب دیده را با استفاده از بالش یا لایهای از بالشها در سطح بالاتری نسبت به قلب قرار دهید، این کار به کاهش ورم و التهاب کمک میکند و گردش خون را بهبود میبخشد.
- در صورتی که به پهلو میخوابید، یک بالش کوچک را زیر بازوی آسیبدیده قرار دهید تا از فشار مستقیم بر شانه جلوگیری شود و از حرکت ناخواسته آن در طول خواب جلوگیری کند.
- خوابیدن به پهلو روی شانه عمل شده به درد و ناراحتی منجر میشود و روند بهبودی را مختل میکند و بهتر است به سمت دیگر بخوابید یا به پشت بخوابید.
نکات مهم برای کاهش فشار و درد شانه هنگام خواب
برای کاهش درد ناشی از عمل جراحی شانه قبل از خواب، باید مراقبت های بعد از تعویض مفصل شانه را رعایت کرده و از چند تکنیک مؤثر استفاده کنید، ابتدا، حتما به زمان بندی مصرف داروهای مسکن خود توجه کنید و دارو را در زمانی مناسب مصرف کنید تا درد را کنترل کند و استفاده از داروها نیم ساعت قبل از خواب باعث می شود دارو تا زمان خواب شما اثر کرده و شما احساس درد نکنید.
استفاده از کمپرس سرد به مدت 15 تا 20 دقیقه روی ناحیه آسیب دیده نیز به کاهش التهاب و تسکین درد کمک میکند و علاوه بر این، ایجاد یک محیط خواب آرام و استفاده از بالش های مناسب برای حمایت از بازو و بالا نگه داشتن شانه به کاهش فشار و افزایش راحتی شما در خواب کمک میکند و همچنین، تمرینات تنفسی عمیق و مدیتیشن قبل از خواب به آرامش ذهن و بدن شما کمک کرده و به خواب بهتر منجر میشود.
نحوه استفاده از بالش ها برای خوابیدن بعد از تعویض مفصل شانه
برای حمایت از شانه در حین خواب، استفاده از بالش ها به شیوه های زیر مفید است:
- یک بالش کوچک را زیر بازوی آسیب دیده قرار دهید تا فشار روی شانه کاهش یابد و از حرکت ناخواسته جلوگیری شود.
- از دو یا سه بالش برای خوابیدن در حالت نیمه نشسته استفاده کنید، این کار به کاهش فشار بر شانه و تسکین درد کمک میکند.
- از بالش های گردنی یا بالش های خاص برای حمایت از گردن و جلوگیری از درد در ناحیه گردن و شانه استفاده کنید.
- اگر به پهلو میخوابید، از یک بالش بین پاها استفاده کنید تا بدن در یک وضعیت متوازن قرار گیرد و فشار کمتری به ناحیه شانه وارد شود.
اشتباهات رایج در خوابیدن پس از جراحی تعویض مفصل شانه
پس از جراحی تعویض مفصل شانه، رعایت وضعیت صحیح خواب اهمیت بالایی دارد و هرگونه خطا روند بهبودی را کند کرده یا باعث درد و آسیب میشود؛ برخی از اشتباهات رایج عبارتند از:
- فشار مستقیم روی مفصل تازه تعویض شده، درد شدید، تورم و آسیب بافت های اطراف ایجاد میکند و روند بهبودی را طولانی میکند.
- جابجایی ناگهانی یا چرخش شانه باعث کشیدگی تاندون ها و رباط ها میشود و خطر آسیب به مفصل مصنوعی را افزایش میدهد.
- بسیاری از بیماران بالش یا اسلینگ را کنار میگذارند، در حالی که نبود حمایت کافی باعث فشار روی مفصل و افزایش درد شبانه میشود.
- خم شدن بیش از حد یا پیچش بدن، شانه عمل شده را تحت فشار قرار داده و جریان خون به مفصل را مختل میکند، که به تورم و درد منجر میشود.
- عدم استفاده از بالشت برای بالاتر نگه داشتن شانه نسبت به بدن باعث تجمع مایعات و افزایش تورم میشود و درد را تشدید میکند.
چه مدت پس از تعویض مفصل شانه میتوان بدون محدودیت خوابید؟
پس از تعویض مفصل شانه، در دو هفته اول شانه باید با اسلینگ یا بالشت حمایتی ثابت نگه داشته شود و خوابیدن روی آن ممنوع است و بین هفته های ۳ تا ۶ میتوان وضعیت خواب را کمکم تغییر داد، اما هنوز فشار مستقیم روی شانه نباید وارد شود، بعد از شش هفته و با تایید بهترین جراح تعویض مفصل شانه در بابل، امکان خوابیدن بدون محدودیت فراهم میشود، البته رعایت نکات توان بخشی و تقویت عضلات شانه همچنان ضروری است.
سوالات متداول
بله، استفاده از بالشت یا اسلینگ هنگام خواب پس از تعویض مفصل شانه ضروری است تا شانه حمایت شود، فشار کاهش یابد و درد و آسیب جلوگیری شود.
بله، فیزیوتراپی با تقویت عضلات شانه و افزایش دامنه حرکتی، کنترل درد و ثبات مفصل را بهبود میبخشد و به بیماران امکان میدهد شبها راحتتر بخوابند.
در نهایت…
خوابیدن بعد از تعویض مفصل شانه نقش مهمی در بهبود سریع و کاهش درد دارد و رعایت وضعیت های صحیح خواب، استفاده از بالشت یا اسلینگ حمایتی و پرهیز از فشار مستقیم روی شانه، خطر آسیب و تورم را کاهش میدهد، همراهی با فیزیوتراپی و تقویت عضلات شانه، امنیت و راحتی خواب را افزایش میدهد و روند توان بخشی را بهینه میکند، تا بیماران بتوانند با آرامش و بدون محدودیت استراحت کنند.