آرتروسکوپی شانه یکی از روش های کم تهاجمی برای درمان مشکلات مفصل شانه مانند پارگی تاندون ها یا التهاب بافت ها است که به دلیل برش های کوچک و دوران نقاهت کوتاهتر، محبوبیت زیادی پیدا کرده است، اما آنچه تأثیر مستقیم بر نتیجه جراحی دارد، مراقبت های پس از عمل است و بی توجهی به این نکات روند بهبودی را کند کرده یا حتی باعث بازگشت مشکل میشود و حال سؤال اینجاست مراقبت های ضروری بعد از آرتروسکوپی شانه چیست و چگونه میتوان بهترین نتیجه را از این عمل گرفت؟

اهمیت رعایت مراقبت های بعد از آرتروسکوپی شانه
رعایت مراقبت های بعد از آرتروسکوپی شانه اهمیت بسیار زیادی در بهبود کامل و جلوگیری از عوارض احتمالی دارد، اگرچه این جراحی کمتهاجمی است، اما مفصل شانه یکی از پرتحرک ترین مفاصل بدن محسوب میشود و هرگونه بیتوجهی منجر به درد مزمن، خشکی یا حتی آسیب مجدد میشود، با انجام صحیح مراقبت ها، تورم و التهاب کاهش یافته، حرکت شانه سریعتر بازمیگردد و احتمال نیاز به جراحی دوباره کمتر میشود، به بیان ساده، مراقبت ها تکمیل کننده درمان هستند.
مراقبت های فوری بعد از عمل آرتروسکوپی شانه
مراقبت های فوری بعد از عمل آرتروسکوپی شانه نقش مهمی در کاهش درد و جلوگیری از عوارض دارد:
ریکاوری
پس از عمل آرتروسکوپی شانه، بیماران به اتاق ریکاوری برده می شوند و در آنجا تحت نظر قرار می گیرند تا اثرات بیهوشی از بین برود، این دوره معمولا چند ساعت طول می کشد.
استفاده از اسلینگ یا آتل
بعد از آرتروسکوپی شانه باید از اسلینگ یا آتل مخصوص استفاده شود تا مفصل بی حرکت بماند، این کار از حرکت ناخواسته و فشار روی بافت ترمیم شده جلوگیری کرده و روند بهبودی را سریعتر میکند، مدت زمان استفاده را پزشک مشخص میکند.
کنترل درد
درد از طریق داروهای تجویز شده کنترل می شود و به بیماران توصیه می شود داروها را طبق دستور مصرف کنند و هر گونه درد بیش از حد را به پزشک خود گزارش دهند.
مراقبت از زخم
برش های ایجاد شده در حین جراحی کوچک هستند اما نیاز به مراقبت مناسب دارند، تمیز و خشک نگه داشتن زخم برای جلوگیری از عفونت ضروری است و دستورالعمل های جراح خود را در مورد تعویض پانسمان و نظارت بر علائم عفونت دنبال کنید.
مراقبت در منزل بعد از عمل آرتروسکوپی شانه
رعایت نکاتی مثل استفاده صحیح از اسلینگ، مصرف داروها در زمان مشخص، انجام حرکات فیزیوتراپی تحت نظر پزشک، خوابیدن در وضعیت مناسب، تغذیه سالم و پیگیری منظم ویزیتها ضروری است که در ادامه بررسی خواهیم کرد:
پرهیز از فعالیت های سنگین
استراحت در مرحله اولیه بهبودی بسیار مهم است، از فعالیت ها و حرکات شدیدی که به شانه فشار وارد میکند، خودداری کنید، باید از بلند کردن اجسام سنگین، رانندگی زودهنگام و حرکات ناگهانی دست خودداری کرد، این موارد به بافت در حال ترمیم فشار وارد میکند.
کمپرس سرد
گذاشتن کمپرس سرد در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول بعد از عمل، تورم، التهاب و درد را کاهش میدهد و کمپرس باید هر بار حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه استفاده شود و بهتر است بین پوست و یخ یک پارچه نازک قرار گیرد تا از آسیب پوستی جلوگیری شود.
بالا نگه داشتن دست
بالا نگه داشتن شانه بالاتر از سطح قلب به کاهش تورم کمک می کند، نگه داشتن بازو با بالش هنگام دراز کشیدن موثر است.
مصرف داروها
پزشک معمولا مسکن و داروهای ضدالتهاب تجویز میکند و مصرف منظم آنها طبق دستور به کنترل درد و کاهش التهاب کمک میکند، قطع یا تغییر داروها بدون مشورت پزشک باعث تشدید درد یا کندی روند بهبود میشود.
مراقبت از پانسمان
پانسمان باید تمیز و خشک نگه داشته شود تا از عفونت جلوگیری گردد، تعویض پانسمان طبق زمان بندی توصیه شده توسط پزشک ضروری است و در صورت مشاهده ترشح غیرطبیعی یا بوی بد، باید سریعا به پزشک اطلاع داده شود.
وضعیت مناسب خوابیدن
بهتر است بیمار به پشت بخوابد و زیر دست عمل شده بالش قرار دهد تا شانه در موقعیت راحتتری باشد، این کار درد شبانه را کمتر کرده و باعث آرامش بیشتر میشود.
برای اطلاعات بیشتر مقاله نحوه خوابیدن بعد از عمل آرتروسکوپی شانه را بخوانید.
تغذیه سالم
رژیم غذایی سرشار از پروتئین، میوه و سبزیجات تازه به ترمیم سریعتر بافت ها و تقویت سیستم ایمنی کمک میکند و نوشیدن آب کافی نیز برای کاهش التهاب مفید است.
پیگیری ویزیت ها
مراجعه منظم به پزشک برای بررسی روند بهبودی و باز کردن بخیهها ضروری است و هرگونه تغییر غیرطبیعی باید در این جلسات گزارش شود.

توانبخشی و فیزیوتراپی
درگیر شدن در یک برنامه فیزیوتراپی ساختاریافته برای بازیابی قدرت و تحرک در شانه حیاتی است، فیزیوتراپیست ها برنامه های فردی طراحی می کنند که به تدریج دامنه حرکت و قدرت را افزایش می دهد، علاوه بر جلسات با فیزیوتراپ، معمولا به بیماران تمریناتی داده می شود تا در خانه انجام دهند.
بیشتر بخوانید: تعویض مفصل شانه
توجه به علائم هشدار
در صورت مشاهده تب، تورم شدید، ترشحات غیرعادی یا درد غیرقابل تحمل باید فورا به پزشک مراجعه کرد، چون این علائم نشانه عفونت یا عارضه است.
در چه صورت باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده تب، تورم شدید، ترشحات غیرعادی یا درد غیرقابل تحمل باید فورا به پزشک مراجعه کرد، چون این علائم نشانه عفونت یا عارضه است:
- مراقب علائم عفونت در محل برش، مانند قرمزی، تورم، گرما یا ترشح باشید، تب همچنین نشان دهنده عفونت بوده و در صورت بروز هر یک از این علائم فورا با پزشکی خود تماس بگیرید.
- لخته های خون اگرچه نادر است، اما می توانند پس از جراحی ایجاد شوند و علائم آن شامل تورم، درد و قرمزی در بازو یا پا است که در صورت مشاهده این علائم نیاز به مراقبت فوری پزشکی است.
- اگر مفصل به درستی در طول بهبودی حرکت نکند، سفتی شانه رخ میدهد و رعایت رژیم فیزیوتراپی به پیشگیری از این عارضه کمک می کند.
سوالات متداول
مدت زمان استفاده از اسلینگ بسته به نوع جراحی و شرایط بیمار متفاوت است، اما معمولا بین ۲ تا ۶ هفته توسط پزشک توصیه میشود.
رانندگی معمولا تا زمانی که شانه در اسلینگ است یا حرکت آزادانه ندارد، ممنوع است و بعد از ۴ تا ۶ هفته با اجازه پزشک امکان پذیر است.
در صورت رعایت مراقبتها و انجام فیزیوتراپی احتمال بازگشت مشکل کم است، اما بیتوجهی به نکات توصیه شده خطر عود را افزایش میدهد.
در نهایت…
رعایت مراقبت های بعد از آرتروسکوپی شانه، کلید موفقیت جراحی و بازگشت سریع به زندگی عادی است، استفاده درست از اسلینگ، مصرف داروها، انجام فیزیوتراپی، تغذیه سالم و پرهیز از فعالیت های سنگین همگی در روند بهبود نقش مهمی دارند و بیتوجهی به این نکات باعث بروز عوارض یا طولانی شدن دوره نقاهت میشود، بنابراین همراهی با توصیه های پزشک و دقت در مراقبت های خانگی، بهترین راه برای دستیابی به نتیجه مطلوب از جراحی است.