شکستگی لگن یکی از آسیب های جدی است که حرکت و استقلال فرد را به طور قابل توجهی محدود میکند و این نوع شکستگی در اثر زمین خوردگی، تصادف یا پوکی استخوان رخ میدهد و نیاز به تشخیص سریع و درمان مناسب دارد، اما چگونه میتوان بهترین روش درمان را انتخاب کرد تا علاوه بر ترمیم استخوان، بازگشت سریع به فعالیت های روزمره ممکن شود؟ و چه اقداماتی برای پیشگیری از عوارض بعد از شکستگی لگن لازم است؟
انواع شکستگی های لگن
انواع شکستگی های لگن بر اساس محل و شدت آسیب تقسیم بندی میشوند و هر نوع ویژگیها و نیازهای درمانی خاص خود را دارد:
شکستگی استخوان ران نزدیک لگن
این شکستگی شامل گردن یا سر استخوان ران است و اغلب در سالمندان یا افراد مبتلا به پوکی استخوان رخ میدهد، شکستگی گردن استخوان ران باعث درد شدید، ناتوانی در راه رفتن و تورم میشود و درمان جراحی با پیچ، پلاک یا تعویض مفصل است تا ثبات مفصل و توان حرکتی بازگردد و بدون درمان مناسب، خطر لخته خون، عفونت بسیار بالا است.
شکستگی استخوان های لگنی
این شکستگی ها ناشی از ضربه شدید یا تصادفات رانندگی هستند و با خونریزی داخلی و آسیب به ارگان های شکمی یا ادراری همراه هستند، شدت و جابجایی استخوان ها تعیین کننده نوع درمان است و در موارد غیرجابجا، درمان غیرجراحی و استراحت کافی است، اما شکستگی های جابجا اغلب نیاز به جراحی با پیچ و پلاک برای بازگرداندن شکل و ثبات لگن دارند.
شکستگی مفصل ساکروایلیاک
این شکستگی کمتر دیده میشود و مفصل بین لگن و ستون فقرات را درگیر میکند و معمولا در اثر سقوط از ارتفاع یا ضربه مستقیم شدید ایجاد میشود، بیماران با درد شدید، محدودیت حرکت و گاهی اختلال در راه رفتن مواجه میشوند و درمان شامل تثبیت غیرجراحی با استراحت و بریس یا جراحی برای بازگرداندن ثبات مفصل بسته به شدت آسیب و جابجایی استخوانها است.
شکستگی ترکیبی یا چندتکه
در این حالت، چند استخوان لگن یا مفصل همزمان دچار شکستگی شدهاند و وضعیت پیچیده و خطرناکی ایجاد میکنند، این شکستگی ها در تصادفات شدید یا سقوط های ارتفاع بالا رخ میدهند و خطر خونریزی داخلی و آسیب به ارگان های مجاور بالا است و درمان جراحی چندمرحلهای و پیچیده با پیچ و پلاک یا تثبیت خارجی است تا ثبات لگن، عملکرد حرکتی و کاهش عوارض حاصل شود.
فیلم درمان شکستگی لگن توسط دکتر حسین ادهمی:
رضایت از درمان شکستگی لگن
علائم شکستگی لگن
شناسایی زودهنگام علائم شکستگی لگن برای درمان به موقع بسیار مهم است و علائم رایج عبارتند از:
- درد شدید در ناحیه لگن یا کشاله ران.
- ناتوانی در حرکت دادن پا یا تحمل وزن.
- تورم و کبودی در اطراف لگن.
- تغییر شکل ظاهری پا، اغلب با چرخش پا به سمت بیرون.
- کوتاه شدن طول پا (در برخی موارد).
اگر شما یا شخص دیگری این علائم را پس از زمین خوردن یا آسیب دیدگی تجربه کردید، فورا به پزشک مراجعه کنید.
روشهای تشخیص شکستگی لگن
پس از مراجعه به بیمارستان، اولین قدم در درمان، تشخیص دقیق است و روش های تشخیص عبارتند از:
معاینه بالینی
پزشک ابتدا با پرسش در مورد چگونگی آسیب و سابقه پزشکی بیمار شروع میکند و سپس لگن، ران و پاها را معاینه میکند تا علائمی مانند درد شدید، تورم، کبودی، تغییر شکل یا محدودیت حرکت شناسایی شود و معاینه بالینی همچنین برای بررسی آسیب های همراه مانند مشکلات ستون فقرات، مفاصل یا ارگان های داخلی ضروری است، این مرحله کمک میکند تا نوع شکستگی و ضرورت تصویربرداری مشخص شود و برنامه درمان اولیه تعیین گردد.
تصویربرداری با اشعه ایکس
رادیوگرافی ساده اولین ابزار تصویربرداری است و برای شناسایی شکستگی های واضح لگن کافی است، عکسها از زوایای مختلف لگن گرفته میشوند تا محل دقیق شکستگی، نوع آن و جابجایی احتمالی قطعات مشخص شود و این اطلاعات پایهای برای تصمیم گیری درباره درمان غیرجراحی یا نیاز به جراحی فراهم میکند و امکان ارزیابی تغییرات استخوانی در طول زمان را نیز فراهم میسازد.
سی تی اسکن
در شکستگی های پیچیده، جابجا یا چندتکه، سی تی اسکن به دلیل دقت بالای تصاویر سهبعدی توصیه میشود و این تصویربرداری جزئیات دقیق از استخوانها، مفاصل و محل جابجایی قطعات را نشان میدهد و به بهترین جراح لگن کمک میکند مسیر مناسب برای جراحی یا تثبیت غیرجراحی را برنامهریزی کند و سیتیاسکن همچنین برای شناسایی آسیب های همراه و تعیین شدت شکستگی مفید است.
MRI و سایر آزمایش ها
MRI بیشتر زمانی استفاده میشود که پزشک نیاز به بررسی بافت نرم، عضلات، رباطها یا آسیب های نخاعی داشته باشد و علاوه بر تصویربرداری، آزمایش های خون و ارزیابی عمومی وضعیت قلب، ریه و عملکرد کلی بدن انجام میشود تا بیمار برای درمان یا جراحی آماده باشد، این اقدامات جامع کمک میکند هم شکستگی و هم آسیب های همراه به طور کامل شناسایی و کنترل شوند.
روش های درمان شکستگی لگن
درمان شکستگی لگن به عوامل مختلفی از جمله محل شکستگی، سن بیمار، وضعیت کلی سلامتی و سطح فعالیت وی بستگی دارد و هدف اصلی درمان، تسکین درد، پیشگیری از عوارض و بازگرداندن توانایی راه رفتن و انجام فعالیت های روزانه است:
درمان غیرجراحی
در موارد شکستگی های پایدار و غیرجابجا، درمان شامل استراحت طولانی مدت، استفاده از عصا یا واکر و فیزیوتراپی است، هدف این روش بازگرداندن تحرک بیمار بدون جراحی و کاهش درد است و داروهای ضدالتهاب و مسکن نیز برای کنترل درد تجویز میشوند، پایش منظم با تصویربرداری ضروری است تا از جوش خوردن صحیح استخوانها اطمینان حاصل شود.
درمان جراحی
درمان جراحی روش معمول و مؤثر برای درمان شکستگیهای لگن است، انواع مختلفی از جراحی وجود دارد که بسته به محل و شدت شکستگی انجام میشود:
تثبیت با پیچ و پلاک
در این روش، جراح با ایجاد برش روی ناحیه لگن، قطعات شکسته را به موقعیت طبیعی بازگردانده و با استفاده از پیچ و پلاک فلزی تثبیت میکند، این روش برای شکستگی های جابجا یا چندتکه مناسب است و باعث بازگرداندن شکل طبیعی لگن و ثبات استخوانها میشود و پس از جراحی، فیزیوتراپی و محدودیت فعالیتها ضروری است تا جوش خوردن استخوان به درستی انجام شود و خطر عوارض کاهش یابد.
تثبیت خارجی
این روش در شکستگی های شدید، چندتکه یا همراه با آسیب های داخلی و خونریزی زیاد استفاده میشود و در تثبیت خارجی، میلهها و پیچها از خارج پوست وارد استخوان میشوند و لگن را در جای خود ثابت میکنند، این روش به جراح اجازه میدهد تا وضعیت استخوانها و بافت های نرم اطراف را کنترل کند و در صورت نیاز، عمل جراحی داخلی در مراحل بعدی انجام شود.
ایمپلنت ها یا پروتزهای مخصوص لگن
در برخی شکستگی های شدید که ساختار طبیعی لگن آسیب دیده یا مفصل ران درگیر است، استفاده از ایمپلنت های مخصوص لگن یا تعویض جزئی مفصل ضروری است و این روش باعث بازیابی ثبات و توان حرکتی میشود و به خصوص در بیماران مسن با شکستگی گردن استخوان ران یا مفصل ران توصیه میشود، پس از جراحی، تمرینات توانبخشی برای بازیابی حرکت و کاهش درد آغاز میشود.
جراحی چندمرحلهای
در شکستگی های بسیار پیچیده و چندتکه، جراحی به چند مرحله تقسیم میشود، ابتدا با تثبیت خارجی وضعیت استخوان ها و کنترل خونریزی مدیریت میشود، سپس در مرحله بعد، تثبیت داخلی با پیچ و پلاک یا ایمپلنت انجام میگیرد، این روش ریسک جراحی طولانی و عوارض را کاهش میدهد و به تیم جراحی اجازه میدهد هر مرحله را با دقت انجام دهد تا بهترین نتیجه حاصل شود.
بیشتر بخوانید: تعویض مفصل لگن به چه صورت است؟
مراقبت های پس از درمان شکستگی لگن
بهبودی از شکستگی لگن فرایندی طولانی است و باید نکاتی را رعایت کرد که عبارتند از:
- در هفته ها و ماههای اولیه پس از شکستگی، بیمار باید از فعالیت های سنگین، بلند کردن اجسام و حرکات ناگهانی خودداری کند و استراحت کافی و حفظ موقعیت صحیح لگن باعث کاهش درد، تورم و جلوگیری از جابجایی قطعات استخوان میشود.
- عصا، واکر یا چوب زیر بغل به بیمار کمک میکند تا بدون فشار اضافی روی لگن حرکت کند، انتخاب وسیله مناسب و آموزش صحیح نحوه استفاده، از فشار غیرضروری به استخوانها جلوگیری میکند و به بازگشت تدریجی تحرک کمک میکند.
- تمرینات تقویت عضلات لگن، افزایش دامنه حرکت مفصل و آموزش راه رفتن با وسایل کمکی بخشی از برنامه توانبخشی هستند و فیزیوتراپی منظم باعث بازگشت عملکرد حرکتی، پیشگیری از خشکی مفصل و کاهش درد طولانی مدت میشود.
- داروهای مسکن و ضدالتهاب طبق تجویز پزشک مصرف میشوند و در صورت نیاز، داروهای ضدانعقاد برای جلوگیری از لخته خون و داروهای مکمل برای تقویت استخوان مانند کلسیم و ویتامین D توصیه میشوند.
- در صورت انجام جراحی، مراقبت از محل برش و بخیهها بسیار مهم است و تمیز نگه داشتن زخم، جلوگیری از خیس شدن، و بررسی علائم عفونت مانند قرمزی، تورم یا ترشح به پیشگیری از مشکلات پس از عمل کمک میکند.
- رژیم غذایی غنی از پروتئین، کلسیم و ویتامین D به ترمیم استخوانها کمک میکند و حفظ وزن مناسب، اجتناب از مصرف دخانیات و نوشیدنی های الکلی و قرار گرفتن در محیط های امن برای جلوگیری از زمین خوردن دوباره، از نکات مهم در دوران بهبود است.
بهترین متخصص درمان شکستگی لگن در بابل
دکتر حسین ادهمی یکی از متخصصان برجسته در درمان شکستگیهای لگن در شهر بابل استان مازندران است، ایشان با تجربه و مهارت های بالای خود در زمینه ارتوپدی و جراحی استخوان و مفاصل، به بیماران در روند درمان و بهبودی از شکستگی های لگن کمک میکنند.،دکتر ادهمی با استفاده از روش های نوین و متناسب با شرایط هر بیمار، بهترین گزینه های درمانی را انتخاب کرده و به بازگشت سریعتر بیماران به فعالیت های روزمرهشان کمک میکنند.
چرا دکتر حسین ادهمی؟
- دکتر حسین ادهمی سالها در حوزه ارتوپدی و جراحی مفاصل تخصص دارند و به درمان شکستگیهای لگن با استفاده از تکنیکهای پیشرفته میپردازند.
- ایشان از جدیدترین متدها و تکنیکهای جراحی برای درمان شکستگیهای لگن بهره میگیرند و به بیماران کمک میکنند تا با کمترین عوارض و بیشترین اثربخشی بهبودی پیدا کنند.
- دکتر ادهمی به مراقبت های پس از جراحی نیز توجه ویژه دارند و روند بهبودی بیماران را تحت نظر دارند تا خطر عوارض احتمالی کاهش یابد.
- ایشان در کنار درمانهای پزشکی، مشاورههای لازم در خصوص پیشگیری از شکستگیهای آینده و برنامههای توانبخشی به بیماران ارائه میدهند.
برای مشاوره یا دریافت درمانهای مرتبط با شکستگی لگن، میتوانید با دکتر حسین ادهمی در بابل تماس بگیرید.
سوالات متداول
مدت زمان بهبودی شکستگی لگن بسته به شدت آسیب و نوع درمان، بین ۶ تا ۱۲ هفته است، اما بازگشت کامل توان حرکتی و فعالیت روزمره چند ماه طول میکشد.
در سالمندان، شکستگی لگن ناشی از پوکی استخوان و بافت ضعیف است، خطر عوارض و طول دوره نقاهت بیشتر است، در حالی که در جوانان ناشی از ضربه شدید است و ترمیم سریعتر است.
در نهایت…
شکستگی لگن آسیب جدی و پیچیدهای است که تحرک و استقلال فرد را محدود میکند و تشخیص دقیق، انتخاب روش درمان مناسب و مراقبت های پس از جراحی یا درمان غیرجراحی، نقش مهمی در بهبود عملکرد و کاهش عوارض دارد، فیزیوتراپی، کنترل درد، تغذیه مناسب و رعایت نکات ایمنی، روند ترمیم را سرعت میبخشد و امکان بازگشت سریعتر به فعالیت های روزمره را فراهم میکند.